Giải Đáp Về Giá Trị Dinh Dưỡng Của Sâm Ngọc Linh Khi Được “Di Thực”

Nguồn gốc sâm ngọc linh

Là một loại dược liệu quý nghìn năm của Việt Nam, sâm Ngọc Linh đang được nhiều tổ chức, cá nhân, NĐT xin “di thực” khỏi khối núi Ngọc Linh để trồng.

Tuy nhiên việc “phổ biến hóa” này có hạ thấp giá trị và bảo vệ tốt nguồn gen thuần chủng của sâm Ngọc Linh không?

Sâm Ngọc Linh có nguồn gốc từ đâu?

Sâm Ngọc Linh(danh pháp khoa học: Panax vietnamensis) là một loài cây thuộc họ Cam tùng (Araliaceae), còn gọi là sâm Việt Nam, sâm Khu Năm (sâm K5), sâm trúc (sâm đốt trúc, trúc tiết nhân sâm) củ ngải rọm con hay cây thuốc giấu.

Là loại sâm quý được tìm thấy tại miền Trung Trung Bộ Việt Nam, mọc tập trung ở các huyện miền núi Ngọc Linh thuộc huyện Đăk Tô tỉnh Kon Tum, huyện Nam Trà My tỉnh Quảng Nam.

Trên độ cao 1.200 đến 2.100m, sâm Ngọc Linh mọc dày thành đám dưới tán rừng dọc theo các suối ẩm trên đất nhiều mùn

Sâm Ngọc Linh - tinh hoa đại ngàn

Sâm Ngọc Linh – tinh hoa đại ngàn

Năm 1973, dược sĩ Đào Kim Long đã xác định núi Ngọc Linh là quê hương của cây sâm mới, đặc biệt quý hiếm, chưa từng xuất hiện tại bất cứ nơi nào khác trên thế giới.

Vì sao sâm Ngọc Linh lại quý giá?

Theo kết quả nghiên cứu từ năm 1978 của Bộ Y tế Việt Nam, phần thân rễ của cây sâm Ngọc Linh Việt Nam chứa 26 hợp chất saponin có cấu trúc hóa học đã biết và 24 saponin có cấu trúc mới không có trong các loại sâm khác, trong khi sâm Triều Tiên có khoảng 25 saponin.

Những kết quả nghiên cứu, phân lập thành phần hóa học mới nhất được công bố còn kéo dài danh sách saponin của sâm Ngọc Linh hơn nữa, lên tổng cộng 52 loại.

Như vậy, sâm Việt Nam là một trong những loại sâm có hàm lượng saponin nhiều nhất, tương tự một số cây sâm quý đã từng được nghiên cứu sử dụng từ lâu trên thế giới.

Hợp chất hóa học đa dạng và tác dụng thực tiễn đối với sức khỏe của con người khiến sâm Ngọc Linh hiện nay được bán trên thị trường với giá càng ngày càng cao, thậm chí còn cao hơn sâm Triều Tiên nhiều lần.

Trao thưởng sâm ngọc linh

MHG nhận “giải thưởng vàng vì sức khỏe” cho những đóng góp phát triển các sản phẩm sâm Ngọc Linh 

Cũng cần giải thích thêm về hàm lượng saponin có trong sâm Ngọc Linh.

Đại diện đoàn chuyên gia từ MHG cho biết: Saponin là glucosides với các đặc tính tạo bọt, bao gồm một aglycones polycyclic gắn liền với một hoặc nhiều chuỗi đường đã được chứng minh chúng có tác dụng ngăn ngừa cholesterol xấu trong máu, ung thư, tăng cường sức khỏe của xương và kích thích hệ miễn dịch.

Những tiêu chuẩn để đánh giá sâm Ngọc Linh chất lượng là gì?

Theo những công bố chính thức từ Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam, sâm Ngọc Linh được bảo hộ chỉ dẫn địa lý có tính chất, chất lượng đặc thù của sản phẩm; điều kiện địa lý; độ tuổi thu hoạch, cụ thể:

Về tính chất, chất lượng đặc thù của sâm Ngọc Linh

Đối với hình thái bên ngoài của một củ sâm Ngọc Linh đạt chuẩn phải có thân khí sinh thẳng đứng, màu lục hoặc hơi tím.

Thân rễ có nhiều đốt, cong ngoằn ngoèo, dài trung bình từ 3.5-10.5 cm, đường kính 0.5-2.0cm.

Rễ củ có màu nâu nhạt, có những vân ngang và các nốt rễ con. Thể chất nạc, chắc, khó bẻ gãy.

Về hàm lượng saponin có trong sâm Ngọc Linh thì được tính theo độ tuổi của sâm.

Nhìn chung dao động từ 7,15 ± 0,1411 % cho 4 năm tuổi đến 19,93 ± 0,7299% đối với sâm 15 năm tuổi trở lên.

Về tính chất đặc thù liên quan đến điều kiện địa lý

Đây được xem là tiêu chuẩn quan trọng nếu muốn “di thực” sâm Ngọc Linh khỏi khối núi Ngọc Linh.

Sâm Ngọc Linh tập trung nhiều ở chân núi của những ngọn núi có độ cao trung bình từ 1700-2000m, nơi có lớp đất vàng đỏ trên đá granite dày trên 50m, có độ mùn cao, tơi xốp và rừng nguyên sinh còn rộng.

Khối núi Ngọc Linh được xem là “thánh địa” của loài sâm quý này bởi hội tụ đầy đủ những đặc điểm phù hợp nhất về thổ nhưỡng, khí hậu, địa hình,… để có thể “sinh ra” những củ sâm Ngọc Linh quý hơn vàng.

  • Về đặc thù về địa hình: Khu vực địa lý phân bố ở vùng núi cao thuộc khối núi Ngọc Linh nằm trên địa bàn hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam, độ cao từ 1.200m đến 2.500m, mật độ che phủ rừng trên 70%, độ phân cách mạnh, độ dốc lớn, có nhiều thung lũng hẹp và sâu.
  • Về về khí hậu: sâm Ngọc Linh phát triển tốt ở những khu vực địa lý nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới, chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc và gió mùa Tây Nam. Lượng mưa trung bình năm từ 2.500 – 3.400mm tập trung từ tháng Sáu đến tháng Chín ở sườn Tây và từ tháng Chín đến tháng Mười Một ở sườn Đông. Tổng nhiệt lượng cả năm dưới 7.500oC. Nhiệt độ trung bình năm từ 14 – 20,5oC. Biên độ dao động nhiệt độ ngày đêm từ 8 – 9oC. Tổng lượng bốc hơi trung bình năm 670 – 870mm. Độ ẩm trung bình năm 84 – 87,5%.
  • Về thảm thực vật: Khu vực địa lý nằm trong vùng rừng nguyên sinh của hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam có độ dày tầng thảm mục lớn hơn 15cm tạo điều kiện thuận lợi cho sâm Ngọc Linh phát triển.
  • Cuối cùng là về thổ nhưỡng: các nghiên cứu khoa học cho biết, sâm Ngọc Linh phát triển tốt nhất ở những khu vực địa lý có duy nhất nhóm đất xám, hình thành tại chỗ, phân bố trên nhiều dạng địa hình khác nhau. Thành phần cơ giới của đất từ thịt pha cát đến thịt pha sét và cát. Cấp hạt cát từ 40,98 – 81,79%, cấp hạt thịt từ 4,23 – 28,20%, sét từ 8,01 – 43,27%. Các loại đất đều chua pHH2O từ 3,72 – 4,81, pHKCL từ 3,09 – 4,07. Dung tích hấp thu CEC từ 7,62 – 21,69 meq/100g đất, tổng các Cation kiềm trao đổi từ 0,22 – 3,62 meq/100g đất. Độ chua trao đổi từ 0,24 – 2,22 meg/100g đất. Đất có hàm lượng cacbon hữu cơ, đạm tổng số ở mức rất cao, từ 2,40- 10,07% OC và 0,08- 0,57%N.

Những vườn sâm Ngọc Linh phát triển tươi tốt ở những khu vực có đặc điểm khí hậu và thổ nhưỡng đặc trưng 

Một củ sâm Ngọc Linh có tuổi đời đạt từ 6 năm trở lên sẽ cho kết quả về chất lượng dinh dưỡng cao nhất.

Di thực sâm Ngọc Linh có làm mất giá trị dinh dưỡng thuần chủng của chúng?

Một số dự án “di thực” sâm Ngọc Linh nổi bật có thể kể đến MHG Farm được thực hiện tại xã Măng Đen, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum.

Được biết đây là dự án nằm trong chiến lược bảo tồn và phát triển giống nhân sâm Ngọc Linh – “quốc bảo” của Việt Nam.

Thông qua mô hình hợp tác liên kết phát triển vườn sâm Ngọc Linh kết hợp khai thác du lịch sinh thái nghỉ dưỡng và trồng dược liệu quy mô lên đến 41ha, triển khai trong vòng 42 năm được đầu tư bởi tập đoàn MHG.

Căn cứ theo một số báo cáo khoa học từ các nhà nghiên cứu, khối núi Linh Sơn được xem là nơi hội tụ những điều kiện lý tưởng nhất để trồng và khai thác sâm Ngọc Linh. 

Một củ sâm Ngọc Linh có tuổi đời đạt từ 6 năm trở lên sẽ cho kết quả về chất lượng dinh dưỡng cao nhất.

Do vậy, nếu việc “di thực” giống sâm Ngọc Linh về những khu vực đáp ứng đầy đủ những tiêu chuẩn sâm Ngọc Linh chất lượng đã được đề cập ở trên thì hàm lượng dược tính độc đáo có trong sâm không bị thay đổi nhiều với tỷ lệ tương đồng đạt trên 80%.

Đây được xem như số liệu khả quang để có thể nhân giống và phổ biến hóa giống sâm quý đồng thời vẫn không làm mất đi nguồn gene thuần chủng của sâm Ngọc Linh.

Ngoài ra, quý vị cũng có thể đích thân khảo nghiệm và kiểm chứng về chất lượng sâm Ngọc Linh thực tế.

Một trong những thương hiệu quý vị có thể tham khảo là sâm Ngọc Linh MHG – đơn vị có vườn trồng sâm trên núi Ngọc Linh đã được nhà nước cấp phép đủ điều kiện về khí hậu, thổ nhưỡng để đảm bảo sâm củ to, hàm lượng dược tính cao, tốt cho sức khỏe người dùng. Website liên hệ trực tiếp: https://samngoclinhmhg.com/

Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x