Bệnh tự kỷ là gì | Nguyên nhân, dấu hiệu và cách chữa

tu ky

Hiện nay, bất kể ai trong chúng ta cũng đã từng nghe đến cụm từ tự kỷ. Có một sự thật rằng bệnh tự kỷ đang ngày càng phổ biến và có thể bắt gặp ở bất kỳ ai từ người già cho đến trẻ em.

Bệnh lý này gây ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý, công việc, các mối quan hệ xã hội và gián tiếp làm suy giảm chất lượng cuộc sống.

Vậy bệnh tự kỷ là gì? Nguyên nhân nào khiến trẻ bị tự kỷ, dấu hiệu bệnh ra sao và cách chữa trị thế nào? Bài viết dưới đây ban biên tập website sẽ giúp bạn giải đáp hết những thắc mắc trên.


Bệnh tự kỷ là gì

Có thể coi tự kỷ là căn bệnh của thời đại vì bệnh có thể gặp ở bất kỳ quốc gia, chủng tộc, tôn giáo, giới tính, độ tuổi nào. Mặc dù vậy, yếu tố đáng lo ngại hiện nay đó là con số trẻ tự kỷ  ở nước ta có dấu hiệu gia tăng ở mức đáng báo động.

Các chuyên gia sức khỏe cho biết tự kỷ hay còn được gọi rối loạn tự kỷ là một hội chứng rối loạn phát triển phức tạp bao gồm suy giảm về tương tác xã hội, không có giao tiếp với những người khác.

Ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp kém, những hành vi cứng nhắc mang tính chất hạn hẹp, lặp đi lặp lại. Do đó, sự phát triển mọi mặt về tâm lý, xã hội đều bị hạn chế.

Bệnh tự kỷ là rối loạn phức tạp biểu hiện qua khiếm khuyết giao tiếp
Bệnh tự kỷ là rối loạn phức tạp biểu hiện qua khiếm khuyết giao tiếp

Tự kỷ tiếng anh Autism Spectrum Disorder – ASD  là một dạng khuyết tật phát triển bẩm sinh và thường gặp ở mọi độ tuổi. Trong đó trẻ em là đối tượng có nguy cơ cao nhất, thống kê cho thấy tỷ lệ mắc hội chứng tự kỷ ở các bé trai cao gấp 4 so với các bé gái.

Tự kỷ bao gồm nhiều triệu chứng, hành vi, mức độ suy giảm, đôi khi đó chỉ là khuyết tật gây hạn chế trong cuộc sống hàng ngày nhưng cũng có nhiều trường hợp nặng cần đến sự chăm sóc y tế.

Bệnh tự kỷ ở trẻ em

Tự kỷ ở trẻ em có thể xuất hiện ngay từ những năm tháng đầu đời và hay gặp nhất là trước khi bé 3 tuổi. Mặc dù vậy đó chỉ là khảo sát chung, ở mỗi cá nhân khác nhau, thời gian phát bệnh, biểu hiện, mức độ, cách thức bệnh giữa các trẻ cũng sẽ khác nhau.

Những khiếm khuyết về giao tiếp, khả năng tương tác kém, sở thích, hành vi có tính chất lặp đi lặp lại nhiều lần là điều đáng lo ngại ở trẻ mà các bậc cha mẹ nên nhận biết sớm.

Trẻ bị tử tự kỷ là nỗi phiền muộn của nhiều bậc cha mẹ
Trẻ bị tử tự kỷ là nỗi phiền muộn của nhiều bậc cha mẹ

Nguyên nhân trẻ bị tự kỷ

Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa thể khẳng định đâu là nguyên nhân chính xác dẫn tới bệnh tự kỷ.

Tuy nhiên, các giả thiết đều cho rằng tự kỷ là một dạng khuyết tật phát triển bẩm sinh nghĩa là khi từ khi sinh ra trẻ đã có những biểu hiện của hội chứng này hoặc tự kỷ tiềm ẩn bên trong đến độ tuổi nào đó, 2-3 tuổi sẽ bộc phát ra bên ngoài.

Nhiễm khuẩn khi mang thai bất thường về gen là nguyên nhân bệnh tự kỷ
Nhiễm khuẩn khi mang thai bất thường về gen là nguyên nhân bệnh tự kỷ

Một số giả thiết khác cũng cho rằng tự kỷ có nguyên nhân từ  yếu tố nhiễm khuẩn lúc mang thai, các khiếm khuyết của hệ thống miễn dịch, cấu tạo gen trong thời kỳ bào thai…

Các giả thiết về não cũng được đưa ra như sự phát triển không bình thường của não trong bào thai,  thiếu các chất sinh hóa trong não, bất thường của tuần hoàn não. Ngoài ra, cũng có nhiều ý kiến cho rằng trẻ bị tự kỷ là do tác hại của việc tiêm vắc xin,…

Tất cả chỉ đều là giả thiết nhưng đa số các chuyên gia đều đồng ý với lập luận cơ chế di truyền đóng góp khoảng 90% khả năng gây bệnh tự kỷ ở trẻ em, mặc dù nguyên nhân cụ thể về gen nào gây bệnh hay chất nào gây bệnh vẫn đang còn bỏ ngỏ, đây cũng một dấu hỏi lớn đối với nền y tế hiện nay.


Dấu hiệu tự kỷ

Các biểu hiện trẻ tự kỷ rất đa dạng và được thể hiện ở nhiều mức độ khác nhau. Dưới đây là một số dấu hiệu điển hình của trẻ bị bệnh tự kỷ mà các bậc cha mẹ nên chú ý quan sát để phát hiện những triệu chứng bất thường nếu có ở trẻ.

Trẻ tự kỷ thường gặp khó khăn khi giao tiếp với người khác như không có tương tác với người chăm sóc, không cười, nhìn thẳng vào mắt người đối diện, không bò/đi đến người chăm sóc để được ẵm, bế.

Trẻ không giao tiếp với những người xung quanh là dấu hiệu tự kỷ
Trẻ không giao tiếp với những người xung quanh là dấu hiệu tự kỷ

Trẻ như bị điếc, không nghe thấy gì dù có thính lực bình thường, chơi một mình, nói những từ ngữ không rõ nghĩa, hay gầm gừ, lặp đi lặp lại một từ hay một câu nói vô nghĩa,..

Những hành động lặp đi lặp lại còn là dấu hiệu tự kỷ ở trẻ. Trẻ thường lắc lư người ra phía trước và phía sau, chuyển đồ chơi từ tay này sang tay khác liên tục, giữ khư khư một đồ vật, bước đi hay vỗ tay không ngừng liên tục, thậm chí là những cơn giận dữ, tự gây thương tích cho mình,…

Trẻ em tự kỷ cũng ít hứng thú và ít hoạt động cụ thể không phát triển được hoạt động chơi mang tính sáng tạo, việc chơi của trẻ cũng dập khuôn chỉ một hành động như xoay bánh xe liên tục,…

Những trẻ tự kỷ bị cũng thường bị khiếm khuyết về nhận thức ở mức độ nào đó ví dụ như có những trẻ khó khăn khi giao tiếp xã hội nhưng lại phát triển cách bất thường với các kỹ năng khác như toán học, ghi nhớ, hội họa,…

Cha mẹ nên phát hiện sớm các dấu hiệu tự kỷ ở trẻ
Cha mẹ nên phát hiện sớm các dấu hiệu tự kỷ ở trẻ

Một số trẻ mắc tình trạng tự kỷ có thể bị co giật và nếu bạn cố gắng thay đổi những gì mà trẻ đã hình thành thói quen trước đó như đổi loại đồ chơi, ăn thức ăn khác,…  lập tức trẻ phản ứng mạnh mẽ như cào cấu, la hét, khóc,…

Các bác sĩ chuyên khoa khuyến cáo, cha mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để thăm khám nếu trẻ có dấu hiệu tự kỷ như: 12 tháng tuổi rồi mà trẻ không bập bẹ, bi bô, trẻ không ra hiệu, chỉ chỏ, vẫy tay, chơi với đồ chơi,… 16 tháng tuổi mà trẻ vẫn chưa nói được từ nào.

Trẻ 2 tuổi nhưng vẫn không nói đáp trả lại dù là câu ngắn. Ở mọi độ tuổi trẻ có biểu hiện thu mình, suy thoái hoặc mất các kỹ năng ngôn ngữ và giao tiếp với mọi người.


Cách dạy trẻ tự kỷ

Nhiều trẻ bị tự kỷ phát hiện ngay từ khi sinh ra nhưng những dấu hiệu nêu trên thường gặp ở 3 năm đầu đời. Có thể ban đầu các dấu hiệu tự kỷ chưa thể hiện ra bên ngoài, trẻ vẫn phát triển bình thường nhưng thời gian về sau sẽ càng bộc lộ biểu hiện nhất là giai đoạn từ 18 đến 36 tháng tuổi.

Cũng có nhiều trường hợp chỉ khi môi trường sống vượt quá khả năng của các em thì mới phát bệnh. Áp dụng cách dạy trẻ tự kỷ đúng và phù hợp sẽ giúp trẻ nâng cao khả năng nhận thức, giao tiếp và vận động linh hoạt hơn.

Trẻ bị tự kỷ cần được hỗ trợ tập luyện nhiều về ngôn ngữ nhận thức
Trẻ bị tự kỷ cần được hỗ trợ tập luyện nhiều về ngôn ngữ nhận thức

Dạy trẻ tự kỷ cần sự phối hợp chặt chẽ của phụ huynh và trẻ. Để giúp trẻ có thể giao tiếp tốt các bậc cha mẹ nên kiên trì luyện tập cho trẻ các kỹ năng nghe, nhìn, hiểu,…

Cụ thể học cách nghe: Bạn hãy dùng một căn phòng yên tĩnh, cho trẻ nghe các âm thanh với cường độ khác nhau, tăng sự chú ý của trẻ bạn hãy chạm vào tai của trẻ, ví dụ như nói “An nghe nhạc nào”, giúp trẻ ngồi yên, nghe, nhìn trong khoảng thời gian ngắn để kích thích âm thanh nơi trẻ,…

Bạn cũng có thể cho trẻ nghe tiếng kêu các con vật và khuyến khích trẻ bắt chước,…

Luyện tập, giáo dục cho trẻ các kỹ năng ngôn ngữ còn bao gồm cả phương pháp nhìn mặt đối mặt, bạn hãy ngồi đối diện với trẻ, dùng các đồ chơi có màu sắc hấp dẫn, thực hiện các trò chơi có hành động như chơi thổi bóng kích thích trẻ nhìn.

Bạn nên tạo sự khác biệt bằng cách mỉm cười với trẻ khi trẻ nhìn, đội mũ chú hề, chơi đuổi bắt, chơi vỗ tay,… để khuyến khích trẻ nhìn.

Việc dạy trẻ tự kỷ sờ vật dụng để tăng nhận thức cũng rất quan trọng, mẹ và bố nên cho trẻ chơi các đồ chơi tư duy, đồ chơi nhiều màu sắc,…

Ngoài ra những câu chuyện về xã hội sẽ giúp trẻ hiểu được những sự việc đang diễn ra xung quanh, phát triển cảm nhận, cảm giác, trẻ cũng bộc lộ được thái độ, cảm xúc của mình.

Hãy gặp các bác sĩ để được tư vấn cách điều bệnh trị tự kỷ ở trẻ em
Hãy gặp các bác sĩ để được tư vấn cách điều bệnh trị tự kỷ ở trẻ em

Liệu pháp hành vi cũng là một trong những cách điều trị bệnh tự kỷ ở trẻ em hiệu quả, đây là phương pháp giúp trẻ giảm bớt các hành vi có tính chất lặp đi lặp lại, không phù hợp, gây gổ ở trẻ.

Bằng cách xây dựng những thói quen mới, cha mẹ sẽ hướng dẫn trẻ thay đổi một hành vi nào đó, khi trẻ có những biểu hiện tốt nên động viên, khen thưởng, khích lệ trẻ.

Dạy trẻ tự kỷ đòi hỏi các bậc cha mẹ phải dành nhiều thời gian và kiên nhẫn nói chuyện với con, chăm sóc và chỉ dạy cho trẻ. Khi được tiếp xúc, nói chuyện, gần gũi nhiều trẻ sẽ dần thích nghi và mất dần suy nghĩ lo sợ, ngại ngùng khi giao tiếp.

Ngoài cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà bằng việc thay đổi các nhận thức, hành vi, ứng xử trong giao tiếp, xã hội, phát triển kỹ năng ngôn ngữ, tự phục vụ bản thân,… thì điều trị bằng thuốc cũng có thể phần nào cải thiện làm giảm những triệu chứng của bệnh.

Thuốc giúp chống suy nhược thần kinh, bổ thần kinh giúp trẻ ổn định hơn. Bên cạnh đó, cân bằng chế độ ăn uống hợp lý, đầy đủ các vitamin, khoáng chất cần thiết cũng sẽ giúp trẻ giảm được các chấn động ở hệ thống thần kinh.


Trên đây là những thông tin về bệnh tự kỷ là gì nguyên nhân dấu hiệu và cách chữa trị bệnh hiệu quả. Tự kỷ là vấn đề thực sự đáng lo ngại của con người nhất là với sự phát triển của xã hội ngày nay.

Điều trị tự kỷ ở trẻ em tuy khó khăn nhưng trẻ vẫn có thể hòa nhập với cộng đồng, tự lập trong cuộc sống nếu áp dụng đúng phương pháp và có sự quan tâm, nỗ lực, kiên trì của các bậc cha mẹ.

Nếu như các bạn còn bất kỳ thắc mắc nào về bệnh lý này hãy bình luận phía dưới để được các bác sĩ chuyên khoa tư vấn miễn phí nhé.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x